Cechy gatunkowe „Potopu”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Mistrzowskie połączenie zmyślonego wątku romansowego z dramatycznym przebiegiem wydarzeń historycznych, których osią są dwa lata szwedzkiego najazdu (1655-1656) są zatem jedną z największych zalet gatunkowych „Potopu” – inspirowanego lekturą współczesnych autorowi opracowań (na przykład Antoni Walewski i jego „Historia wyzwolenie Polski za panowania Jana Kazimierza”), pamiętników, kronik i listów z epoki (zwłaszcza tych autorstwa Jana Chryzostoma Paska), powieściami Aleksandra Dumasa (powieść „serca i szpady”: „Trzej muszkieterowie”, „Hrabia Monte Christo”, „Królowa Margot”) i Józefa Ignacego Kraszewskiego oraz tekstów Augustyna Kordeckiego („Nowa Gigachomachia”) i Wespazjana Kochowskiego („Klimaktery”). W środkowej części „Trylogii” odnajdziemy także wiele cech zaczerpniętych z „Wojny domowej” Samuela Twardowskiego i „Historii Polski od śmierci Władysława IV” Wawrzyńca Rudawskiego.

Konstatując, na fabułę powieści wpływ mają dwa zasadnicze wątki: dotyczący przede wszystkim najazdu wojsk szwedzkich na Rzeczpospolitą i jego moralnych konsekwencji historyczno-polityczny oraz romansowy, oparty na strukturze trójkąta. Umiejętność prowadzenia obu wątków równocześnie jest dowodem na techniczne zaplecze Sienkiewicza oraz na jego niezwykłą literacką wrażliwość.

Wprowadzenie do fabuły niespodziewanych zwrotów akcji (ucieczka uprowadzonego przez Kmicica Bogusława Radziwiłła, wysadzenie kolubryny, pojmanie oficerów w Kiejdanach), nieustanna aktywność postaci (przemieszczanie się z miejsca w miejsce), zastąpienie opisów dialogami, użycie wielu czasowników (rezygnacja z eksploatowanych w polskim piśmiennictwie rzeczowników i przymiotników) czy zwrot w kierunku behawioryzmu (wycofanie się z pogłębionej analizy psychologicznej) to tylko niektóre z dowodów na poprawność powyższej tezy. Innymi są współistnienie w powieści elementów rozmaitych gatunków literackich, ich zespolenie przy zachowaniu rozróżnienia. Takimi spoiwami są przełomowe wydarzenia historyczne (obrona Jasnej Góry, szturm na Warszawę, kapitulacja pod Ujściem) i obyczajowe (ciągłe rozstania i powroty Oleńki i Andrzeja). To one powodują, że czerpanie przez Sienkiewicza z kilku innych niż historyczna tradycji gatunkowych nie zakłóca odbioru dzieła.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Bogusław Radziwiłł - charakterystyka
2  „Potop” – główna problematyka
3  Gloryfikacja Polaków w „Potopie” (motyw Polaków)



Komentarze
artykuł / utwór: Cechy gatunkowe „Potopu”







    Tagi: