Bitwa warszawska w „Potopie” – opis
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Szwedzi opuszczali Warszawę przy odgłosie bębnów. Na przedzie jechała jazda, potem artyleria polowa z lekkimi działami (cięższe musieli oddać Polakom), orszak rajtarii. Mijając króla, zniżali swoje chorągwie na znak czci. Gdy Jan Kazimierz ujrzał na jednym z wozów rannego kanclerza Benedykta Oxenstierna, kazał piechocie prezentować broń „chcąc okazać, że nawet w nieprzyjacielu cnotę uszanować umie”. Wśród wyjeżdżających byli między innymi Wrangel młodszy, Horn, Forgell, Erskin, Loewenhaup, Wittenberg.

Nagle niespodziewanie kilka tysięcy szabel zabłysło w słońcu. To Zagłoba stojąc pośród szeregów pospolitego ruszenia Rzeczypospolitej zbuntował ich słowami, że „Wittenberg wolny odchodzi i jeszcze go honorują na drogę” za tyle złego, nazywając go katem ich ojczyzny. Gdy pospolite ruszenie naparło na orszak wroga, Wittenberg pobladł i doskoczył do Jana Kazimierza. Rzucił się na kolana przed monarchą z błaganiem, aby go ratował. Powtarzał, że podpisali umowę o bezpieczne odejście i nie może pozwolić, by go teraz zamordowali. Słysząc te słowa i widząc zachowanie swoich żołnierzy król nie wiedział, co robić. Był zły, że przez jego rodaków został zerwany punkt ugody o bezpiecznym odejściu Szwedów. Z chęcią skorzystał z rady starosty kałuskiego Sobiepana, który zaoferował się, że zabierze Wittenberga do swego Zamościa do czasu, aż szlachta się uspokoi. Obaj wiedzieli, że nie mogą odesłać go na razie do Prus, ponieważ doszłoby do samosądu.

Do wieczora szwedzkie wojska odeszły. Gdy emocje wśród szlachty pospolitego ruszenia opadły, król kazał przyprowadzić sprawcę – buntownika, lecz Zagłoba zapadł się jak kamień w wodę. Po tygodniu dobroduszny Jan Kazimierz kazał rozgłosić, aby już się nie chował, bo wszystkim tęskno do jego żartów.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 -  - 5 - 


  Dowiedz się więcej
1  Zdrada w Ujściu – opis
2  Potop - problem gatunku
3  Potop - bohaterowie



Komentarze
artykuł / utwór: Bitwa warszawska w „Potopie” – opis







    Tagi: