Gloryfikacja Polaków w „Potopie” (motyw Polaków)
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Podczas pisania „Potopu” Henrykowi Sienkiewiczowi przyświecała – podobnie jak w przypadku dwóch pozostałych części „Trylogii” – idea tworzenia „ku pokrzepieniu serc”. Chęć przypomnienia czasów, gdy Polska, choć pozostająca pod obstrzałem ataków silniejszych mocarstw, potrafiła się przeciwstawić wrogowi sprawiła, że Sienkiewicz przejaskrawił nieco momenty dzielności narodu. Z racji tego autor wyidealizował swoich bohaterów oraz zmienił nieco Polską historię.

Przedstawienie rodaków w obliczu oblężenia Rzeczypospolitej przez oddziały szwedzkie umożliwiło twórcy „Trylogii” uwypuklenie zalet żołnierzy, dowódców, strategów. Dzięki temu zabiegowi Sienkiewicz stworzył dzieło niezapomniane, pełne takich wartości, jak godność i bezwarunkowa miłość, prawdziwy patriotyzm i poświęcenie dla ojczyzny

Cechy te widać w każdej ze sportretowanych grup. W pozostającej najwyżej w społecznej hierarchii arystokracji, do której zaliczają się między innymi król Polski Jan II Kazimierz Waza, jego małżonka Maria Ludwika Gonzaga de Nevers oraz ich dwór, Sienkiewicz wyidealizował ich cechy, na przykład monarchę przedstawił jako władcę niezwykle mądrego, sprawiedliwego, oddanego krajowi i stale kontemplującego niegodziwe postępowanie szlachty.

W opisach kolejnej warstwie, czyli magnaterii, przeważa pogląd, iż stanowili ją patrioci stawiający dobro ojczyzny ponad własne interes, na przykład Paweł Sapieha, Jerzy Lubomirski, Jan „Sobiepan” Zamoyski.

Gotowość do poświęcenia życia ojczyźnie, odwaga czy wiara o Boską Opatrzność z kolei przynależą powieściowemu duchowieństwu, a klerykom stającym na czele partii chłopskich na Litwie czy zakonnikom z Jasnej Góry (ojciec Augustyn Kordecki - obrońca klasztoru, który nie zrezygnował z obrony świętego miejsca przez prawie czterdzieści dni, a w końcu ukrył oryginał Cudownego Obrazu, dzięki czemu uniemożliwił jego zrabowanie i dewastację).

Miłość i oddanie ojczyźnie są cechami także niższych warstw, takich jak mieszczaństwo czy chłopi. Są oni pokazani jako wzorowi patrioci, dożywotni obrońcy swoich miast, na przykład Jacek Brzuchalski z Częstochowy, mieszkańcy Lwowa czy Warszawy:
„O mieszczanach tylko słyszał Kmicic, iż dawnych czasów, pogrążonej ojczyzny i króla żałują (…) Mówiono też, że cechy miały broń ukrytą, zwłaszcza płatnerze, rzeźnicy, kuśnierze i potężny cech szewiecki (…) i przy lada pomocy z zewnątrz, gotowi by byli na Szwedów uderzyć”.


Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Ramowy plan wydarzeń
2  Cechy pozytywne i negatywne szlachty polskiej w „Potopie”
3  Postawa narodu polskiego wobec najazdu Szwedów



Komentarze
artykuł / utwór: Gloryfikacja Polaków w „Potopie” (motyw Polaków)







    Tagi: